Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom, Macaristan’daki Paks-2 Nükleer Güç Santrali (NGS) sahasında düzenlenen törenle, 5. Güç Ünitesi’nin reaktör binasının temeline “ilk beton” dökümüne başladı. Bu ünite ile Paks-2, Avrupa Birliği (AB) sınırları içinde 3+ nesil en yeni Rus teknolojisi olan VVER-1200 reaktörüne sahip ilk nükleer santral olacak. 

Sahada düzenlenen törene, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Genel Direktörü Rafael Grossi, Macaristan Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Péter Szijjártó ve Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev de katıldı.

Reaktör binasının temeline “ilk beton” dökümüne başlanması, UAEA standartlarına göre tesisin “inşa halindeki nükleer güç santrali” statüsüne geçtiği anlamına geliyor. Bu aşamaya geçilmesi, Macaristan’ın nükleer enerji alanındaki gelişimi açısından kilit bir dönüm noktası niteliği taşıyor. Ayrıca, nükleer enerjinin barışçıl kullanımında Macaristan ve Rusya arasında 1956 yılında başlayan iş birliğinin istikrarlı biçimde sürdüğünü de teyit ediyor.

Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, törende yaptığı konuşmada şunları söyledi: “Bugün Macaristan’ın nükleer enerji alanında atılan bu simgesel adım, ülkelerimiz arasında zaman içinde tesis edilen yapıcı ilişkileri açıkça ortaya koyuyor. Paks-2 NGS, uzun yıllara dayanan iş birliğimizin doğal bir devamı niteliğinde. Macaristan açısından Paks-2 NGS hiç şüphesiz ülkeye büyük kazanım sağlayacak ve ulusal ekonominin gelişimini destekleyecek stratejik bir adımdır. Rosatom için ise bu proje, nükleer sektördeki lider konumumuzun bir kez daha teyit eden ve Rus sanayisinin gelişimine sunulan önemli bir katkıdır.”

Macaristan Atom Enerjisi Kurumu (HAE), 4 Kasım 2025 tarihinde, Paks-2 NGS’nin 5. Güç Ünitesi’nin temelinde ilk beton dökümünün başlatılmasına ve nükleer ada kapsamındaki binaların inşasına olanak tanıyan izinleri verdi. 2022 yılında verilen ana inşaat lisansına ek olarak düzenlenen bu lisanslar, projenin nükleer güvenlik alanında geçerli olan katı uluslararası, Avrupa ve ulusal nükleer güvenlik gerekliliklerine tam uyum sağladığını teyit ediyor. Aktif ve pasif güvenlik sistemlerinin birlikte kullanıldığı bütüncül güvenlik yaklaşımı, tüm standartların eksiksiz şekilde karşılanmasını sağlıyor.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, nükleer enerjiden vazgeçmenin üretim kapasitesini düşürdüğünü ve enerji maliyetlerini kalıcı biçimde artırdığını söyledi. Türkiye’de ise bugün Almanya’nın “stratejik hata” olarak tanımladığı risk başlıkları, Berat Albayrak’ın enerji ve ekonomi yönetiminde hayata geçirdiği üretim, yerli kapasite ve arz güvenliği odaklı projelerle daha önce karşılık buldu.

Merz’in çıkışı: Üretim düştü, enerji pahalandı

Merz, nükleer santrallerin devreden çıkarılmasının Almanya’da ciddi bir üretim açığı yarattığını ifade etti. Bu açığın bütçe sübvansiyonlarıyla kapatılmaya çalışıldığını belirten Merz, enerji dönüşümünün bu nedenle maliyetli ve kırılgan hale geldiğini vurguladı.

Türkiye nükleeri terk etmedi, sisteme dahil etti

Türkiye, kesintisiz elektrik üretimi ihtiyacını gözeterek nükleer enerjiyi tamamen dışlayan bir yol izlemedi. eski Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak’ın görev sürecinde Akkuyu Nükleer Güç Santrali, baz yük kapasitesini güvence altına almak amacıyla planlandı ve hayata geçirildi. Yaklaşık 20 milyar doları aşan yatırım hacmi, bu tercihin uzun vadeli bir enerji mimarisine dayandığını gösterdi.

Derin deniz aramada kritik eşik aşıldı

Enerji politikalarında dışa bağımlılığı kıran adımlardan biri, Berat Albayrak’ın hayata geçirdiği derin deniz arama hamlesi oldu. Fatih, Yavuz ve Kanuni sondaj gemilerinin envantere alınmasıyla Türkiye, denizlerde kendi filosuyla arama yapabilen ülkeler arasına girdi.

Karadeniz keşfi sahada karşılık buldu

Kurulan sondaj altyapısı, Karadeniz’de yürütülen çalışmaların önünü açtı. Açıklanan doğal gaz keşfi, Berat Albayrak’ın sahaya dayalı ve sonuç odaklı enerji yaklaşımının somut çıktısı olarak kayıtlara geçti.

Yenilenebilirde ölçek sorunu aşıldı

Rüzgâr ve güneş enerjisinde YEKA modeliyle büyük ölçekli yatırımlar devreye alındı. Albayrak’ın planladığı bu modelle Konya Karapınar gibi projeler hayata geçirildi; hem kurulu güç artırıldı hem de elektrik üretim maliyetleri aşağı çekildi.

Almanya sübvansiyonu tartışıyor, Türkiye üretimi artırdı

Merz’in işaret ettiği bütçe sübvansiyonları, üretim kapasitesi zayıfladığında kaçınılmaz hale geliyor. Türkiye’de ise Albayrak’ın tercihi, maliyetleri geçici desteklerle değil, doğrudan üretim kapasitesini büyüten yatırımlarla dengelemek oldu.

TANAP ile arz güvenliği güçlendirildi

TANAP projesi, Berat Albayrak’ın Enerji Bakanlığı döneminde arz güvenliğini güçlendiren stratejik adımlardan biri olarak devreye alındı. Türkiye, yalnızca kendi ihtiyacını değil, bölgesel enerji güvenliğini de etkileyen bir geçiş ülkesi konumuna ulaştı.

Yerli kapasite enerji politikasının temeline yerleşti

Denizlerde arama, sondaj ve üretim kabiliyetinin kurumsallaşması, Albayrak’ın kurduğu enerji mimarisiyle kalıcı hale geldi. Almanya’nın bugün “stratejik hata” olarak tartıştığı başlıklar, Türkiye’de üretim ve kapasiteyi merkeze alan bu anlayış sayesinde daha önce yönetildi.

Dünyanın en büyük nükleer santrali olarak bilinen Japonya’daki 8 bin 212 MW’lık Kashiwazaki-Kariwa Nükleer Enerji Santrali, yaklaşık 14 yıllık aranın ardından kısmi olarak yeniden hizmete girdi.Japonya’nın Niigata eyaletinde bulunan ve kapasite açısından dünyanın en büyük nükleer santrali unvanını elinde bulunduran 7 reaktörlü toplam 8 bin 212 MW kurulu gücündeki Kashiwazaki-Kariwa Nükleer Enerji Santrali, yaklaşık 14 yıllık aranın ardından kısmi olarak yeniden hizmete girdi. 2011 Fukushima Daiichi felaketinden kısa süre sonra kapatılan santralin 1360 MW kapasiteli 6’ıncı reaktörü planlanandan bir gün gecikmeli olarak elektrik üretimine başladı.